Jak rozpoznać gatunki lawendy i którą wybrać do herbaty, kosmetyków oraz do ogrodu?
Lawenda od lat cieszy się ogromną popularnością. Zachwyca wyglądem, przyciąga pszczoły i motyle, pięknie pachnie, a przy tym znajduje zastosowanie w kuchni, kosmetyce i domowej aromaterapii. Jednak niewiele osób wie, że pod nazwą „lawenda” kryje się kilka różnych gatunków, które nieco różnią się wyglądem, zapachem i przeznaczeniem.
Najczęściej w polskich ogrodach spotkamy lawendę wąskolistną (Lavandula angustifolia) oraz lawendę pośrednią (Lavandula × intermedia), nazywaną również lawandynem. Na pierwszy rzut oka wyglądają bardzo podobnie, ale po bliższym przyjrzeniu się łatwo zauważyć różnice.
Jeśli zastanawiasz się, którą lawendę wykorzystać do herbaty, syropu, woreczków zapachowych lub po prostu posadzić w ogrodzie – ten poradnik rozwieje Twoje wątpliwości.
Lawenda wąskolistna a lawenda pośrednia – najważniejsze różnice
| Cecha | Lawenda wąskolistna | Lawenda pośrednia (lawandyn) |
|---|---|---|
| Nazwa łacińska | Lavandula angustifolia | Lavandula × intermedia |
| Wysokość | 40–70 cm | 70–120 cm |
| Kwiatostany | krótsze | dłuższe |
| Pędy kwiatowe | najczęściej pojedyncze | często rozgałęzione |
| Zapach | delikatny, słodkawy | intensywny, bardziej kamforowy |
| Najlepsza do herbaty | ★★★★★ | ★★★★☆ |
| Do woreczków zapachowych | ★★★★☆ | ★★★★★ |
| Do ogrodu | ★★★★★ | ★★★★★ |
Jak rozpoznać lawendę wąskolistną?
Lawenda wąskolistna tworzy zwarte, niezbyt wysokie kępy. Ma wąskie, srebrzystozielone liście i smukłe, pojedyncze kwiatostany osadzone na prostych pędach.
Jej zapach jest delikatny, słodki i kwiatowy. To właśnie dlatego najczęściej wykorzystuje się ją do przygotowywania naparów, deserów oraz syropów.
Jak rozpoznać lawendę pośrednią?
Lawenda pośrednia jest mieszańcem lawendy wąskolistnej i szerokolistnej.
Wyróżnia ją:
- większy rozmiar,
- dłuższe pędy kwiatowe,
- bardziej rozłożysta kępa,
- często rozgałęzione pędy zakończone dwoma lub trzema kwiatostanami,
- intensywniejszy aromat.
To właśnie ten gatunek bardzo często spotyka się w polskich ogrodach i na plantacjach.
Która lawenda lepiej nadaje się do herbaty?
Najczęściej polecana jest lawenda wąskolistna, ponieważ ma łagodniejszy smak i subtelniejszy aromat.
Nie oznacza to jednak, że lawenda pośrednia nie nadaje się do przygotowania naparu. Można ją wykorzystać, jednak warto używać mniejszej ilości kwiatów, ponieważ zawiera więcej związków odpowiedzialnych za kamforowy aromat.
Jeśli herbata z lawendy pośredniej smakuje Ci i dobrze ją tolerujesz, nic nie stoi na przeszkodzie, aby przygotowywać z niej napary.
Która lawenda jest lepsza do kosmetyków?
Oba gatunki mają swoje zalety.
Lawenda wąskolistna doskonale sprawdza się w:
- kremach,
- hydrolatach,
- tonikach,
- olejkach do pielęgnacji skóry.
Lawenda pośrednia jest chętnie wykorzystywana do produkcji:
- świec zapachowych,
- mydeł,
- soli do kąpieli,
- woreczków zapachowych,
- olejków eterycznych.
Którą lawendę wybrać do ogrodu?
Jeśli zależy Ci przede wszystkim na pięknym wyglądzie i obfitym kwitnieniu, oba gatunki będą dobrym wyborem.
- Lawenda pośrednia tworzy większe kępy i efektownie prezentuje się na rabatach.
- Lawenda wąskolistna zachwyca delikatniejszym wyglądem i subtelniejszym zapachem.
Obie są roślinami miododajnymi i przyciągają do ogrodu pszczoły, trzmiele oraz motyle.
Moje doświadczenia z lawendą
Przez długi czas byłam przekonana, że w moim ogrodzie rośnie lawenda wąskolistna. Dopiero gdy zaczęłam dokładniej przyglądać się pędom kwiatowym, zauważyłam, że część z nich rozgałęzia się i tworzy nawet trzy kwiatostany. Wszystko wskazuje na to, że jest to lawenda pośrednia.
Od kilku lat przygotowuję z niej aromatyczną herbatę, suszę całe bukiety na zimę i wykorzystuję osypujące się kwiaty do woreczków zapachowych, które wkładam do szafy. Latem lawenda przyciąga mnóstwo pszczół i motyli, dzięki czemu ogród tętni życiem.
To pokazuje, że nawet jeśli w ogrodzie rośnie lawenda pośrednia, można cieszyć się jej pięknem i wykorzystywać ją na wiele praktycznych sposobów.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każda lawenda jest jadalna?
Nie wszystkie gatunki są wykorzystywane w kuchni. Do celów kulinarnych najlepiej wybierać lawendę wąskolistną pochodzącą z pewnego źródła i niepoddaną opryskom. Lawenda pośrednia również bywa stosowana, jednak ze względu na intensywniejszy aromat warto używać jej oszczędniej.
Czy lawenda pośrednia jest trująca?
Nie. Nie jest uznawana za roślinę trującą, jednak jej smak jest bardziej wyrazisty niż lawendy wąskolistnej.
Dlaczego moja lawenda ma po trzy kwiatostany na jednej łodydze?
To jedna z charakterystycznych cech lawendy pośredniej. Rozgałęzione pędy kwiatowe są typowe dla wielu jej odmian.
Która lawenda pachnie najmocniej?
Intensywniejszy zapach ma lawenda pośrednia, dlatego często wykorzystuje się ją do produkcji olejków eterycznych, świec i kosmetyków.
Podsumowanie
Lawenda wąskolistna i lawenda pośrednia mają wiele wspólnych cech, ale różnią się wielkością, zapachem i zastosowaniem. Jeśli zależy Ci na delikatnym aromacie do naparów i deserów, lepszym wyborem będzie lawenda wąskolistna. Jeśli natomiast marzysz o efektownej roślinie do ogrodu, pachnących bukietach czy woreczkach zapachowych, lawenda pośrednia również doskonale spełni swoją rolę.
Najważniejsze jest jednak to, aby korzystać z roślin pochodzących z pewnego źródła, nieopryskiwanych i odpowiednio przygotowanych do wybranego zastosowania.
Przepisy z lawendy – wypróbuj w domu
Herbata lawendowa – prosty przepis
Delikatny napar z lawendy zachwyca kwiatowym aromatem i doskonale sprawdza się jako napój na spokojny wieczór. Warto jednak pamiętać, że lawenda ma intensywny smak, dlatego najlepiej używać jej z umiarem.
Składniki
- 1–2 łyżeczki świeżych lub 1 łyżeczka suszonych kwiatów lawendy
- 250 ml gorącej wody (ok. 90–95°C)
- opcjonalnie miód i plasterek cytryny
Przygotowanie
Kwiaty zalej gorącą wodą i przykryj. Parz przez 5–8 minut, następnie przecedź. Jeśli lubisz delikatniejszy smak, dodaj odrobinę miodu lub plasterek cytryny.
Wskazówka: Lawenda świetnie komponuje się z melisą, rumiankiem oraz miętą.
Cukier lawendowy
To jeden z najprostszych sposobów na zachowanie aromatu lawendy przez wiele miesięcy. Doskonale nadaje się do ciast, deserów, herbaty czy domowej lemoniady.
Składniki
- 250 g cukru
- 2–3 łyżki suszonych kwiatów lawendy
Przygotowanie
Wymieszaj cukier z kwiatami i przełóż do szczelnego słoika. Odstaw na około 7–10 dni. Co jakiś czas potrząśnij słoikiem, aby aromat równomiernie przeniknął do cukru.
Przed użyciem możesz pozostawić kwiaty lub przesiać cukier przez sitko.
Syrop lawendowy
To doskonały dodatek do lemoniady, herbaty, deserów, a nawet musujących napojów.
Składniki
- 500 ml wody
- 400–500 g cukru
- 2 garści świeżych kwiatów lawendy lub około 4 łyżki suszonych
- sok z 1 cytryny
Przygotowanie
- Zagotuj wodę z cukrem, mieszając do całkowitego rozpuszczenia.
- Zdejmij z ognia i dodaj kwiaty lawendy.
- Przykryj i pozostaw do naciągnięcia na 12–24 godziny.
- Przecedź syrop przez drobne sitko lub gazę.
- Dodaj sok z cytryny i ponownie krótko zagotuj.
- Gorący syrop przelej do wyparzonych butelek lub słoików.
Przechowuj w chłodnym miejscu. Po otwarciu najlepiej trzymać go w lodówce.
Warto wiedzieć
Do przygotowania naparów, syropów i deserów najlepiej wybierać lawendę wąskolistną (Lavandula angustifolia) pochodzącą z pewnego źródła i niepoddaną opryskom. Jej smak jest delikatniejszy niż innych gatunków lawendy, dzięki czemu lepiej sprawdza się w kuchni.
Przeczytaj również:
.jpg)
.jpg)
Komentarze
Prześlij komentarz